આરોગ્ય.કૉમ - ગુજરાતી

Wednesday, Nov 20th

Last update:04:36:36 AM GMT

લોહીનુ અલ્પ દબાણ (Low Blood Pressure)

Print PDF
Article Index
લોહીનુ અલ્પ દબાણ (Low Blood Pressure)
આપણુ શરીર સામાન્ય લોહીનુ દબાણ કેવી રીતે જાળવે છે ?
All Pages
લોહીનુ અલ્પ દબાણ
લોહીનુ અલ્પ દબાણ એટલે શુ?
લોહીની નસોની દીવાલોમાંથી તેને ફરતુ કરીને, જોર આપીને વાપરવામાં આવે છે, અને તે આપણી જીંદગીના સૌથી મહત્વના આવશ્યક ચિન્હો સ્થાપિત કરે છે, જેમાં આપણા હૃદયના ધબકારા, શ્વાસ લેવાનો દર અને ઉષ્ણતામાનનો સમાવેશ છે. હદયમાં લોહી ચડાવતી વખતે લોહીનુ દબાણનુ નિર્માણ થઈને રકતવાહિનીમાં જાય છે અને રક્તવાહિનીના જવાબમાં લોહીનો પ્રવાહ નિયમિત થાય છે.

એક વ્યક્તીનુ લોહીનુ દબાણ systolic/diastolic લોહીના દબાણમાં સ્પષ્ટ રીતે થાય છે, દા.ત. ૧૨૦/૮૦.આ systolic લોહીનુ દબાણ (ઉંચો આકડો) રક્તવાહિનીમાં થતા દબાણને દર્શાવે છે અને હૃદયના સ્નાયુઓ સંકોચાય છે અને લોહીને તેમાં ખેચે છે. આ diastolic લોહીનુ દબાણ (નિચેનો આકડો) જ્યારે હૃદય આરામ કરે છે, જ્યારે તે સંકોચાય છે. લોહીનુ દબાણ હંમેશા ઉંચુ હોય છે જ્યારે હદય ચડાવે છે (નીચવે), જ્યારે તે આરામ કરતુ હોય તેના કરતા.

systolic લોહીનુ દબાણ તંદુરસ્ત પુખ્ત વયના લોકોમાં ૯૦ અને ૧૨૦ millimeters of mercury (mm Hg)ની વચમાં હોય છે. સામાન્ય diastolic લોહીનુ દબાણ ૬૦ અને ૮૦ mm Hg ની વચમાં હોય છે. વર્તમાન માર્ગદર્શન સામાન્ય લોહીનુ દબાણ ૧૨૦/૮૦ કરતા ઓછુ દર્શાવે છે. લોહીનુ દબાણ ૧૩૦/૮૦ કરતા વધારે હોય તો તેને ઉંચુ દર્શાવે છે. ઉંચુ લોહીનુ દબાણ હૃદયનો હુમલો, કિડનીનો રોગ, રક્તવાહિનીનુ જાડુ થવુ, (atherosclerosis or arteriosclerosis), આંખોને નુકશાન અને ઓચિંતો હુમલો વગેરે લાવે છે.

લોહીનુ અલ્પ દબાણ (hypotension) એક એવુ દબાણ છે જે એવા લક્ષણો અથવા ચિન્હો બતાવે છે કે જેને લીધે લોહીનો પ્રવાહ રક્તવાહિનીમાંથી અને નસમાંથી ઓછો થઈ જાય છે. જ્યારે લોહીનો પ્રવાહ બહુ ઓછો અને ઑક્સીજન ઓછો થાય ત્યારે પોષ્ટીક પદાર્થો જીવન માટે આવશ્યક અને શરીરની ઇન્દ્રીયો માટે જેવી કે મગજ, હૃદય અને કિડની બરોબર રીતે કામ કરતા નથી અને કદાચ કાયમી રીતે તેને ઈજા પહોચાડે છે.

ઉંચા લોહીના દબાણની જેમ નહી પણ અલ્પ લોહીના દબાણના લક્ષણો અને ચિન્હો નીચા લોહીના પ્રવાહમાં બતાવે છે નહી કે એક નિશ્ચિત લોહીના દબાણનો આકડો. કેટલીક વ્યક્તીમાં લોહીનુ દબાણ ૯૦/૫૦ બતાવે છે, કોઇ અલ્પ લોહીના દબાણના લક્ષણો બતાવ્યા વીના અને એટલે તેમને લોહીનુ અલ્પ દબાણ નથી. તેમ છતા જેમને સાધારણપણે ઉંચુ લોહીનુ દબાણ હોય તેઓ કદાચ અલ્પ લોહીના દબાણના ચિન્હો દર્શાવે જો તેમનુ દબાણ ૧૦૦/૬૦ જેટલુ હોય.

How is blood pressure generated? (લોહીના દબાણનુ નિર્માણ કેવી રીતે થાય છે ?
હૃદયમાં વિશ્રાંતી લેતી વખતે (diastole -હૃદયપ્રસરણ) ફેફસામાંથી આવતુ લોહી હૃદયના ડાબા પોલાણમાં ભરાઈ જાય છે. હૃદયનો ડાબો પોલાણવાળો ભાગ સંકોચાય છે અને લોહીને રક્તવાહિનીમાં પહોચાડે છે (systole હૃદયનુ સંકુચન થવુ.) હૃદયનો પોલાણવાળો ભાગ લોહીના દબાણ દરમ્યાન સંકોચાય છે. (systolic pressure -હૃદયના સંકુચનનુ દબાણ) જ્યારે લોહી સક્રીય રીતે રક્તવાહિનીમાંથી બહાર કઢાય છે જે હૃદયના પોલાણની (diastolic -દબાણ) વિશ્રાંતી લેતી વખતની સરખામણીમાં વધારે છે. જ્યારે આપણી રક્તવાહિની ઉપર આંગળી રાખીને નાડીના ધબકારાને અનુભવીયે છીયે જે આપણા ડાબા હૃદયના પોલાણને સંકોચાઈ જવાને લીધે થાય છે.

લોહીનુ દબાણ બે કારણોને લીધે નક્કી થાય છે. ૧) લોહીનુ પ્રમાણ જે ડાબા હૃદયના પોલાણવાળા ભાગથી હૃદયની રક્તવાહિનીમાં જાય છે. ૨) લોહીના પ્રવાહની પ્રતિરોધક શક્તિ જે આ પ્રવાહને arterioles (smaller arteries -નાનકડી રક્તવાહિની)ની દિવાલને લીધે થાય છે.

સાધારણપણે લોહીનુ દબાણ વધારે હોય છે, જો રક્તવાહિનીમાં વધારે લોહી મોકલાય છે, અથવા arterioles સાંકડી અને કડક હોય છે. (સાંકડી અને કડક arterioles ઓછા લોહીના પ્રવાહને રોકે છે જેને લીધે લોહીનુ દબાણ વધે છે.) આ ઘણીવાર પુક્ત વયના લોકોમાં atherosclerosis વિકસિત થાય છે

લોહીનુ દબાણ નીચે જાય છે જ્યારે ઓછુ લોહી રક્તવાહિનીમાં મોકલાય છે અથવા arterioles મોટી હોય અને સહેજે વળી જાય છે અને તેથી લોહીના પ્રવાહને ઓછી પ્રતિરોધક શક્તી મળે છે.

Low Blood Pressure - Body Maintain Normal Blood Pressure (લોહીનુ અલ્પ દબાણ - આપણુ શરીર સામાન્ય લોહીનુ દબાણ જાળવે છે.)



Link to Aaraogya

મંતવ્ય

આ આપની સાઈટ છે, માટે આપણે સાથે મળીને તેમાં સુધારણા કરીયે. આપણા તરફથી પ્રતિક્રિયા અથવા મંતવ્ય આવકાર્ય છે. આપણે મળીને ઉત્તમ રાખીયે.

મંતવ્ય આવકાર્ય

Follow us